СЭХЭЭТНИЙ ГАМБИТ

2014 оны 12 сарын 03

1990-2000 оны хооронд хийгдэж ирсэн ардчилсан реформууд үндсэндээ зогсож, бид бүтэн 14 жил баялгаа булаацалдаж суусны үр дүнг өнөөдөр нийтээрээ амсаж байна. Өнөөгийн эдийн засгийн сүйрэл нь энэ процессын зайлшгүй үр дагавар, илрэл учир бид засаглалаа сайжруулахгүйгээр эдийн засгаа дангаар нь засч авах нөхцөлгүй бөгөөд энэ нь үндэс нь хатаж байгаа модны мөчир дээр жимс ургуулах гэж зүтгэж буйтай ижил юм. 

Ардчиллын гол зорилго нь ард түмний аз жаргалтай амьдрал билээ. Гэвч өнөөгийн байдлаар бид ард олноо жаргааж чадах засгаа байгуулж чадахгүй л явна. Эдийн засгийн хөгжил гэж хоосон тоо, үзүүлэлтийн араас улайран хөөцөлдөж, үндсэн зорилгоо бид мартжээ. Хэрэглэж байгаа эд агуурс, том утгаараа эдийн засаг нь хөгжлийн үр дагавар болохоос биш өөрөө хөгжил биш юм. Хүүхэд хичээлийн жилийн эхэнд болон сүүлд ямар мэдлэг, хүмүүжилтэй байгаа нь түүний хөгжлийн ялгааг илэрхийлэх гол үзүүлэлт болохоос ямар үнэтэй компьютер хэрэглэж байгаа нь чухал биш гэдэгтэй утга нэг билээ. Хорь гаран жилийн “хөгжлийн” үр дүнд бид олон зам, барилгатай болсон ч соёл, хүмүүжлээ орхигдуулж, хүн амынхаа чадвар, мэдлэгийг, түүнийг дагаад амьжиргааг нь доройтуулжээ. 

Муу гэгдэх социалист дэглэмийн үед олон зүйл гологдож байсан ч нилэнхүйд нь авч үзвэл ард түмэн аз жаргалтай байв. Ардчилал тэр дутагдлуудыг л засах зорилготой гэж санан нийтээрээ энэ замыг сонгосон билээ. Тиймдээ ч, ардчилсан хувьсгалын эхний давалгаа өөрийн үүргээ амжилттай биелүүлж, коммунист үзэл суртлын хэрмийг нурааж бид хэсэгтээ сэтгэл тэнийсэн.  Гэлээ ч, цаашид жинхэнэ ардчилсан нийгэм байгуулахад шаардлагатай нарийн мэдлэг эрхгүй дутаж, их үйл хэрэг маань гацаж эхэллээ. Бидэнд ардчилсан хувьсгалын хоёрдугаар давалгаа хэрэгтэй байна. Харин үүнийг хэн манлайлах вэ?

Крыловын ёгт үлгэрт нүд нь муудсан сармагчин тав зургаан нүдний шил олж аваад, долоож нэг, духандаа нааж нэг, сүүлэндээ өлгөж нэг үзээд хараа нь сайжрахгүй болохоор хүмүүс шал дэмий юманд дурлаж байх юм гэж уурсан бүгдийг нь хага шиддэг шиг, ардчилсан засгийг ёсоор нь хэрэгжүүлж чадахгүйд гутсан хүмүүс манайд ардчилал зохихгүй эд байна гэж ярих нь улам ихсэж байна. Нийгмийг энэ байдлаас гаргахад мэдлэгтэй, ёс суртахуунтай, гол нь бусдыгаа гэсэн сэтгэлтэй хүмүүс хэрэгтэй.

Сэхсэн биш, бусдын төлөө сэхээрсэн хүнийг сэхээтэн гэж анх энэ үг гарсан гэж нэг хүндэлж явдаг хүн маань надад хэлснийг би огт мартдаггүй юм. Сэхээтэн хүн боловсролтой байх ёстой нь гарцаагүй ч түүнээсээ илүү, бусдыгаа гэсэн сэтгэл, найз нөхөд, хамт олон, нутаг ус, эх орныхоо төлөө хийж байгаа ажил, үйлс нь түүнийг зүгээр л боловсролтой хүнээс ялгаруулдаг нь үнэн болов уу. Сэхээтэнгүй ард түмэн мухар, ард түмэнгүй сэхээтэн мөхөс. Сүүлийн 10 жил Монгол түмэн мухардан бидэрч яваа нь түмнээ манлайлах ёстой мэдлэг, чадвартай хүмүүс амиа хичээж, өөрөөсөө өөр хэнд ч хэрэггүй явсных биш үү? Манлайгүй ард түмний хувь заяа хатгалдах дайсангүй байхад ч бүрхэг байна.  Нэгнийгээ үл хайрлах, үл хайхрах, үл хүндэтгэх, үл хүлээх нь өнөөгийн нийгмийн хам шинж болжээ. Чингис хаанаас өөр хэнийг ч хүлээн зөвшөөрөхөө байсан монголчууд өнөө, өнгөрснөө үл ялган нэгнээ үгүйсгэцгээнэ. Шуудайд хураасан эвэр мэт хатгалдах олон хүн нэг сэтгэлээр ямарваа үйлсийг бүтээнэ гэвэл санахын ч аргагүй биз. Сэхээтнүүд нэгнээ үгүйсгэн хагаралдахуйд нийт олон хэнийг нь хүндэлж, үлгэрлэн дуурайх билээ? Иймд, сэхээтнүүдийн гүйцэтгэх ёстой хамгийн тэргүүн зорилго нь ард түмнээ эвлэрүүлэн нэгтгэх үүрэг болж байна.

Өнгөрсөн хугацаанд төр засгийн бодлогыг олон төрлийн хөдөлгөөнүүд тодорхойлж, нөлөөлж байхад зөвхөн сэхээтний дуу хоолой л огт сонсогдохгүй байна. Үүний харгайгаар төрөөс гарч буй шийдвэр, хууль тогтоомжууд хэт өрөөсгөл болсон нь, нэг талаас, санаа нь сайхан ч боловсрол муутай хүмүүсийн, нөгөө талаас, улс төрийн явцуу ашиг сонирхлуудын “хөтөлбөр” болсны үр дүн билээ. Монгол Улсын бодлого нь онолын үндэс, баримт, судалгаан дээр бус сэтгэл хөдлөл, популист лоозонд тулгуурлах болсон тул тогтворгүй, хүндгүй байхаас өөр аргагүй юм.

Энэ бүхнийг зориход хэнээс чиг сэтгэлийн их тэнхээ, цаг зав шаардагдах ч, халширч хойш суух эрх бидэнд үгүй боллоо. Ихийг хожихын тулд багыг зольж нүүхийг шатарчид гамбит гэж хэлдэг. Улс үндэснийхээ язгуур эрх ашгийг хамгаалах үүрэгтэй Монголын сэхээтнүүд өөр хоорондын өчүүхэн зөрчил, жалга довын үзлийг тэвчин, хувийн ашиг сонирхол, биеийнхээ амрыг зольж, цаг зав, эрдэм мэдлэг, бүхий л хүчээ өргөн ЭХ ОРНОО хөгжүүлэхээс илүү том гамбит гэж үгүй биз ээ.

Монголын сэхээтэн Та хаана байна?

АНХААРУУЛГА:
Та сэтгэгдэл үлдээхдээ ёс бус хэллэг үл ашиглан сайтын хэрэглэгчийг хүндлэн соёлтой оролцоно уу! Зочдын сэтгэгдэлд Mongolnews.mn сайт ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу.
СЭТГЭГДЛҮҮД
202.21.106.133 yneniig bichsen bainaaТа юу гэж бодож байна ...
103.229.120.63 Ali ch orond seheetnii huvsgaliig seheetnuud bish harin oyutnuud l hiideg yum daa!
103.229.120.63 Үнэн шүү. Ируудүйн сэхээтнүүд оюутнууд энэ хувьсгэлыг эхлүүлдэн юм .Дэлхийн аль ч оронд оюутнууд хамгийн их тэмцэгчид нь байдаг Харин манайд бол тийм биш. Хэдэн намын талд урваж шарваж явдаг боловсроль бодол нимгэн нөхдүүд. Боловсролыг хүн 2 янзаар олдог.Өнөөгийн залуучүүд оюутнуудад маань гэрийн боловсрол, хүмүүжил буюу эцэг эх, өвөг дээдэс, амьдарч байгаа хүрээлэх орчины уламжилж ирсэн тэр ёс суртахууны хүмүүжил дорой байдагт оршино. Тэд өнөөдөр зөвхөн аливаа нэг төрд гарсан намыг ямарч үйлдэл хийж байсан дуугүй сохроор дагагчид байдаг.Өнөөдрий
  • 2015 оны 03 сарын 04
103.229.120.63 Yagaad iim humuusiig deesh ni gargaad baigaa gej bodoj baina Negd namuud iin ali ni ch nam bish! Hoyort odoo deer baigaa humuusiin ihenh ni amia bodogch bertegchinguud Tednii dotor bodlogoton barag baihgui Ted zuvhun uursdiiguu bodoj baigaa uls oron tedend pad baihgui! Goyo ugeer l huurch baigaa! Tegeheer buh yum hundee baigaa yum Huuli ruu,togtoltsoo ruu hudluu chihej uursduu ard ni nuugdaad baigaa yum tegj l amia hoohoilj baigaa yum Tiim uchir hamgiin gol ni hunee solih! Seheetnuud mongold bii! Tedend mungu baihgui Odoo Mongold mungugui hun hezee ch erhiin orchin ezelj chadahgui Negent tiim bolohoor idevhi gargadag seheeten haanaas ch garahgui baigaa yum! Jinhene seheeten hun bol huvia boddoggui uls ornoo ard tumnee boddog yum Haramsaltai ni ted odoo hezee ch huch bolj chadahgui Luivarchid tiim bolgoj chadsan!
123.121.201.186 Sotsializmiig loozognogch gej gal tsogtoi shuumjilj baisan odoogiin erhem eronhiilogch maani tednees neg saijirsangui ee?!hii hooson shou, setgegel hodlol, populist uria loozongoor soliv oo hoorhii
123.121.201.186 Sotsializmiig loozognogch gej gal tsogtoi shuumjilj baisan odoogiin erhem eronhiilogch maani tednees neg saijirsangui ee?!hii hooson shou, setgegel hodlol, populist uria loozongoor soliv oo hoorhii
123.121.201.186 Mongold seheeten undsendee baihgui bolj toriin nereer amar hyalbar bayajigchdiin egnee torj ulmaar daamjirch moroodogchid l olshirson .Uuniig zasah em ni Eronhiilogch,eronhiid baid bolood toriin tusheediin ulger duurailal bolnoo
123.121.201.186 Mongold seheeten undsendee baihgui bolj toriin nereer amar hyalbar bayajigchdiin egnee torj ulmaar daamjirch moroodogchid l olshirson .Uuniig zasah em ni Eronhiilogch,eronhiid baid bolood toriin tusheediin ulger duurailal bolnoo
123.121.201.186 Hichneen olon saihan mergejilten baigaad tor ni zov zohistoi bodlogoor zangidaj chigluulehgui bol ted eh ornoosoo daajih bolnoo.Esvel toriin erhemuudiinhee ulger duurailaar zamnaj 4 jiliin hoorond yaaj bayajih heniig huurah hulhidah ve, yaaj toriin alband yamar naimaa tohiroogoor orj amar hyalbar mongojih ve gedeg zamaar shuelngeteh odsoor baih bolnoo
123.121.201.186 Hichneen olon saihan mergejilten baigaad tor ni zov zohistoi bodlogoor zangidaj chigluulehgui bol ted eh ornoosoo daajih bolnoo.Esvel toriin erhemuudiinhee ulger duurailaar zamnaj 4 jiliin hoorond yaaj bayajih heniig huurah hulhidah ve, yaaj toriin alband yamar naimaa tohiroogoor orj amar hyalbar mongojih ve gedeg zamaar shuelngeteh odsoor baih bolnoo
123.121.201.186 Uuch;aarai?! toriin erhemuud seheerehgui bol hichneen ch seheeten baigaad hereggui harin ch saihan seheetnuudiig nuhchig darah,esvel ongo mongonii dondon bolgoj hunleg ochuuhen chanargui oor l bayajij bayalgiin ezen bolj baival bolloo geh buhel buten shinehen ueiin ”ARMIIG” bii bolgoson sh dee. Elbegdorj,Saihanbileg Bayartsogt nar ooriin bieer ulgerlevees zaluus hoinoos ni hushuuran dagah bolno.Oor hen ch yu ch helsensonsohgui ee! shouchin, populist ,post kommuun geh meteer eldevelen doromjlood dagahgui ee Toriin tusheediin ulger duurailal us agaar shig heregtei baina.Manaihan chin ih sonin bolson sh dee. Emnelguuddee mes zasliin zohih bagj heregsel, onshilgoo,shinshilgee hiih tognog tohoorom,em zergeer hangahgui, emch mergejiltnee orchin ueiin bagaheregsliig ashigla surgaltad yavuulahgui baij gadagshaa ih mongo urslaa geed toriin tusheed ni halaglan yarih ni orovdoltei bogoodemegneltei. Neg talaasaa bol Ene ajliin emch nar hiihgui hiih ch esgui. baidal iim baihad heden muusain emch naraa aluurchin buluurchin avilgachin geed muu buhneer buldag atalaahiih estoi ajlaa hiideggui erhemuudee bolohoor erhem gishuunii haldash erh gedeg nuugdag.Emnelgiin materiallag baaziig behjuuleh, emch emnelgiin ajiltnii mergejliig deeshluuleh bodlogiig yaam ni bodlogoor udirdardan zangidaj baih estoi bizdee toriin yaam ni hiih estoi!.Nogoo talaas tor zasag iim unhiagui bodlogogui baihad Bid 2 narnii hooron yavj hols huchee baran baij olson heden yum baival ovchilson uedee hereglehgui yum bol hediid,yunii toloo zarah estoi bolj bainaa ?!. Songuuliiin 4 jileer harj horongojih holjihiin don tussan toriin tusheed ogoh bolj baina uu Gadagshaa yavj emchluulegchid ih mongo gadagsh ursgaj baina gej zemleh erh tedend baina uu? Oorsdoo hiih yumaa hiichihsen bol oor hereg.Elee etsee neg tonoglol avbal nutag nugiinhaa hunii udirdaj baigaa emnelegt tavij shouddag.Hagalgaanii nariin bagj tohooromjiig mergejliin mes zasliin bagguiemnelegt ogchih jisheetei Iim baihad bid yu hiih yum ve?!
123.121.201.186 Uuch;aarai?! toriin erhemuud seheerehgui bol hichneen ch seheeten baigaad hereggui harin ch saihan seheetnuudiig nuhchig darah,esvel ongo mongonii dondon bolgoj hunleg ochuuhen chanargui oor l bayajij bayalgiin ezen bolj baival bolloo geh buhel buten shinehen ueiin ”ARMIIG” bii bolgoson sh dee. Elbegdorj,Saihanbileg Bayartsogt nar ooriin bieer ulgerlevees zaluus hoinoos ni hushuuran dagah bolno.Oor hen ch yu ch helsensonsohgui ee! shouchin, populist ,post kommuun geh meteer eldevelen doromjlood dagahgui ee Toriin tusheediin ulger duurailal us agaar shig heregtei baina.Manaihan chin ih sonin bolson sh dee. Emnelguuddee mes zasliin zohih bagj heregsel, onshilgoo,shinshilgee hiih tognog tohoorom,em zergeer hangahgui, emch mergejiltnee orchin ueiin bagaheregsliig ashigla surgaltad yavuulahgui baij gadagshaa ih mongo urslaa geed toriin tusheed ni halaglan yarih ni orovdoltei bogoodemegneltei. Neg talaasaa bol Ene ajliin emch nar hiihgui hiih ch esgui. baidal iim baihad heden muusain emch naraa aluurchin buluurchin avilgachin geed muu buhneer buldag atalaahiih estoi ajlaa hiideggui erhemuudee bolohoor erhem gishuunii haldash erh gedeg nuugdag.Emnelgiin materiallag baaziig behjuuleh, emch emnelgiin ajiltnii mergejliig deeshluuleh bodlogiig yaam ni bodlogoor udirdardan zangidaj baih estoi bizdee toriin yaam ni hiih estoi!.Nogoo talaas tor zasag iim unhiagui bodlogogui baihad Bid 2 narnii hooron yavj hols huchee baran baij olson heden yum baival ovchilson uedee hereglehgui yum bol hediid,yunii toloo zarah estoi bolj bainaa ?!. Songuuliiin 4 jileer harj horongojih holjihiin don tussan toriin tusheed ogoh bolj baina uu Gadagshaa yavj emchluulegchid ih mongo gadagsh ursgaj baina gej zemleh erh tedend baina uu? Oorsdoo hiih yumaa hiichihsen bol oor hereg.Elee etsee neg tonoglol avbal nutag nugiinhaa hunii udirdaj baigaa emnelegt tavij shouddag.Hagalgaanii nariin bagj tohooromjiig mergejliin mes zasliin bagguiemnelegt ogchih jisheetei Iim baihad bid yu hiih yum ve?!
188.43.80.146 Та юу гэж бодож байна ...Холч хараа, эв нэгдэл,эх оронч сэтгэл дутагдаж байна даа.
112.72.6.54 WWW.BAYANZUUCH.MN OROOD BODIT UNEER BAIR AVNA UU
103.11.194.70 namar garsan Herogiin yos zuin nevteruulgeer Kimura Ayoko gej emegtei Mongoliin seheetnuud haana baina gej asuusan shuu.
202.179.20.155 seheeten asuudal shiidehgui shuu dee. shiideh erh medeltei hun in eronhii said 76 gishuun eronhiilogcn. ted zorilgoo martaad oor zorilgotoi bhad hen yu geed ch nemergui gedgiig Altanhuyag haruulsan shuu dee. bidend odoo heregtei zuil in zardal buree hemneh niigemd ochih ur ogoojiig deeshluuleh ene l chuhal

Т.Бат-Оргил

Бүргэд овогтой Төрболдын Бат-Оргил. Эрх зүйч. 1995 онд МУИС, ХЗДС-ийг бакалавр зэргээр төгссөн. 2007 онд АНУ-ын James Madison-ы их сургуульд магистрын зэрэг хамгаалсан. 1995 - 2002 онд Хууль зүйн яаманд мэргэжилтэн, Дэлхийн банкны төслийн ажилтан, мөн төслийн удирдагч, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын зөвлөхөөр ажиллаж байсан. 2007 – 2009 онд АМГТХЭГ, Тамгын газар, ахлах мэргэжилтэн, Геологи, уул уурхайн кадастрын газрын даргааар ажиллаж байгаад 2009 - 2012 “Монголын Алт” ХХК, Нарийнсухайтын төмөр замын төслийн удирдагчаар тус тус ажилласан. 2012 - 2013 “Оюутолгой” ХХК, Засгийн газар, олон талт хамтын ажиллагааны газрын даргаар ажиллаж байгаа өнгөрсөн оноос “Реформ Клуб”-ийн зохицуулагч, “Тэнгэр констракшн” компанийн бизнесийн хөгжил хариуцсан зөвлөхөөр ажиллаж байна.